Credit: Charlie Cowins

Ιστορικά, οι παίκτες στο τένις εκτελούσαν τόσο το forehand όσο και το backhand με το ένα χέρι. Θρύλοι του αθλήματος όπως ο Roger Federer, ο Pete Sampras, ο Stan Wawrinka και ο Richard Gasquet συνέχισαν τη διάδοση αυτής της παράδοσης. Τα πρώτα backhand με δύο χέρια εμφανίστηκαν πριν από περίπου 100 χρόνια, αλλά ήταν ο Björn Borg, ο Jimmy Connors και η Chris Evert στις δεκαετίες του ’70 και ’80 που άλλαξαν οριστικά την τάση.

Σήμερα, μια ματιά στην παγκόσμια κατάταξη της ATP δημιουργεί την εύλογη απορία: μήπως η τέχνη του one-handed backhand οδεύει σταδιακά προς εξαφάνιση;

Στις αρχές του 2024 καταγράφηκε ένα ιστορικό ορόσημο, καθώς για πρώτη φορά από την καθιέρωση των επίσημων ATP Rankings το 1973, δεν υπήρχε κανένας παίκτης με one-handed backhand στο Top 10 του κόσμου. Παρότι αθλητές όπως ο Grigor Dimitrov, ο Lorenzo Musetti και ο Στέφανος Τσιτσιπάς δίνουν συνεχή μάχη για να κρατούν το χτύπημα στην κορυφή, ο συνολικός αριθμός των παικτών που το χρησιμοποιούν μειώνεται σταθερά. Ο Τσιτσιπάς μάλιστα έχει αναφερθεί εκτενώς στη σημασία του χτυπήματος στο παιχνίδι του, δηλώνοντας ότι του έχει προσφέρει τεράστια οφέλη στις χωμάτινες επιφάνειες και ότι του χρωστάει ένα μεγάλο μέρος της επιτυχίας του.

Τα μοναδικά πλεονεκτήματα ενός κλασικού χτυπήματος

Παρά τις δυσκολίες, το one-handed backhand προσφέρει πλεονεκτήματα που δύσκολα αναπληρώνονται. Αρχικά, εξασφαλίζει μεγαλύτερη εμβέλεια στο γήπεδο, καθώς ο παίκτης δεν περιορίζεται από το μη κυρίαρχο χέρι, επιτρέποντάς του να εκταθεί περισσότερο και να χτυπήσει ανοιχτές μπάλες στην άμυνα ή να ανέβει στο φιλέ.

Ένα ακόμα τεράστιο αβαντάζ είναι η απόκρυψη της τακτικής. Η προετοιμασία του σώματος για ένα επιθετικό χτύπημα και για ένα αμυντικό slice είναι σχεδόν πανομοιότυπη, διαφέροντας κυρίως στη λαβή. Αυτή η ομοιότητα μπερδεύει τον αντίπαλο, ο οποίος δυσκολεύεται να προβλέψει την τροχιά της μπάλας και να τελειώσει γρήγορα τον πόντο. Παράλληλα, οι παίκτες που χρησιμοποιούν μονό backhand αναπτύσσουν καλύτερη αίσθηση στο βολέ, γι’ αυτό και πολλοί σπεσιαλίστες του διπλού το διατηρούν μέχρι σήμερα.

Φυσικά, το αισθητικό κομμάτι παραμένει αξεπέραστο. Η ρευστότητα της κίνησης όταν εκτελείται από αθλητές όπως ο Federer, ο Gasquet, ο Wawrinka, ή στις γυναίκες η Justine Henin και η Ελένη Δανιηλίδου, μετατρέπει το χτύπημα σε πραγματικό έργο τέχνης.

Οι τεχνικές προκλήσεις και τα μειονεκτήματα

Στον αντίποδα, τα μειονεκτήματα του χτυπήματος στο σύγχρονο τένις είναι δραματικά. Η παραγωγή μεγάλης δύναμης απαιτεί απόλυτο συγχρονισμό, καθώς το ένα χέρι δεν συγχωρεί το μικρότερο λάθος στην επαφή, σε αντίθεση με το backhand με δύο που προσφέρει μεγαλύτερη σταθερότητα.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα εμφανίζεται στις ψηλές μπάλες με έντονο topspin. Οτιδήποτε αναπηδά πάνω από το ύψος των ώμων δημιουργεί τεράστια πίεση, καθώς απουσιάζει η στήριξη του δεύτερου χεριού (όπως φαινόταν ιστορικά στις αναμετρήσεις του Nadal με τον Federer ή στις δυσκολίες του Τσιτσιπά στην υποδοχή των δυνατών σερβίς).

Επιπλέον, η εκμάθηση του χτυπήματος στις μικρές ηλικίες είναι ιδιαίτερα απαιτητική, αφού απαιτεί μυϊκή δύναμη στον καρπό και τον ώμο που τα παιδιά αναπτύσσουν αργότερα.

Η πρόβλεψη του 2014 και η πίεση του σύγχρονου εξοπλισμού

Πριν από μία δεκαετία, σε άρθρο των New York Times (2014), ο προπονητής της Justine Henin, Carlos Rodriguez, είχε δηλώσει χαρακτηριστικά ότι το one-handed backhand είναι “είδος προς εξαφάνιση” και προέβλεπε ότι σε 5 με 10 χρόνια δεν θα υπήρχε καθόλου στο επαγγελματικό τένις.

Ο Rodriguez τόνιζε ότι η ανυπομονησία γονέων και προπονητών για άμεσα νικηφόρα αποτελέσματα τους οδηγεί στο διπλό backhand, καθώς προσφέρει γρήγορη σταθερότητα, θυσιάζοντας όμως τη μακροπρόθεσμη τεχνική εξέλιξη του αθλητή.

Παράλληλα, η τεχνολογική εξέλιξη στις ρακέτες και στα πολυεστερικά πλέγματα έχει κάνει τις μπάλες ταχύτερες και τα ράλι πολύ πιο δυναμικά. Η ανάγκη για μεγαλύτερη προετοιμασία και διαφορετική απόσταση από την μπάλα καθιστά την άμυνα με το ένα χέρι εξαιρετικά εξαντλητική απέναντι σε επιθετικούς παίκτες.

Παρά τις πιέσεις του σύγχρονου αθλητισμού, το backhand με ένα χέρι αρνείται να εξαφανιστεί τελείως, παραμένοντας ο ισχυρότερος συνδετικός κρίκος με την αισθητική και την ιστορία του τένις.

Πιστεύεις ότι το one-handed backhand θα εξαφανιστεί τελείως από το παιχνίδι; Πες μας στην κοινότητα μας στο Facebook.